Artykuły Bojownik.pl

Wielkanocne jaja - czyli ciekawostki na temat ikry

Wed, 11 Apr 2012 13:20:07 +0000

Wielkanocne jaja - czyli ciekawostki na temat ikry

Masz juś dość jajek na Wielkanoc? Oto kilka ciekawostek z życia ryb jajorodnych, niektóre z nich przejawiają dość niesamowite zachowania w tej kwestii.

Strażnicy ikry

Ewolucyjnym skokiem dla pielęgnic była opieka nad złożoną ikrą - w ten sposób natura sprawiła, że biologiczna inwestycja jest dobrze chroniona, a po wylęgu, potomstwo będzie mieć najlepszą możliwą opiekę.

Mnóstwo nie-pielęgnic również chroni swoje jaja przed drapieżnikami, a należą do nich wężogłowy czerwone (Channa micropeltes) i Pimephales promelas.

Pyszczaki i inne inkubujące w pysku - oryginalne przenośne domy

Trzymanie jaj nawet bliżej - bo w swoich własnych pyszczkach - można zaobserwować u niektórych endemicznych pielęgnic z rodzaju Haplochromine, arowana i morskich apogonów kardynałów (Pterapogon kauderni). Rodzice, trzymając potomstwo w pyszczkach, tworzą dla nich przenośne domy, chroniąc przed zagrożeniami, i umożliwiając zdobywanie pożywienia w bezpiecznych warunkach. Jeśli byłbyś drapieżnikiem polującym na ikrę, czy byłbyś skłonny ryzykować spotkanie oko w oko z arowaną, aby zobaczyć, co też trzyma w pysku?

Największe poświęcenie

Przez pół roku życie w okresowym jeziorku może być całkiem niezłe - żadne inne gatunki ryb nie konkurują o obfite jedzenie w postaci larw owadów. Ale kiedy deszcze przestają padać, i przez kolejne pół roku twój zbiornik wysycha, nie jest już tak przyjemnie. Rozwiązanie? Złożyć jaja, które mogą przetrwać porę suchą bez wody, i wyklują się, gdy tylko spadnie deszcz i znów pojawi się obfitość jedzenia. Pułapka? Nie uda się przeżyć bez wody - albo udusisz się, albo staniesz się pożywieniem dla czapli czy innego rybojada, ale za to twoje potomstwo będzie żyło - takie już ryzyko natury.

Wysoko i sucho

Amazonka jest pełna drapieżników, a jeśli nie masz mięśni do walki tak jak pielęgnice, może umieścić ikrę z dala od wody? Tak robi smukleń pryskacz, wielokrotnie wyskakując z wody, aby złożyć ikrę na wystających nad powierzchnię liściach, a następnie opryskuje jaja, aby pozostały wilgotne aż do wylęgu młodych, kiedy narybek może z powrotem znaleźć się w wodzie. Postępuje tak nawet trzymany w akwarium w domu.

Podkładanie jaj "na pasożyta"

Strategia przyjęta przez różankę (rybę z rodzaju Rhodeus) jest dość niespotykana. Rozrzucanie ikry tu i ówdzie oznacza konieczność złożenia tysięcy jaj, z których tylko część dotrwa do stadium narybku. Dorosły osobnik różanki sam nie jest jakoś wyjątkowo silny i zabezpieczony przed atakami, ale ma akurat takiego opancerzonego sąsiada - małże słodkowodne. Przy użyciu dłuższego niż zazwyczaj pokładełka samica różanki składa ikrę wewnątrz muszli małża, która z racji swojej konstrukcji zamyka się, kiedy czuje zagrożenie.

Larwy przebywają wewnątrz skorupy żywiąc się zawartością woreczka żółciowego oraz odfiltrowanym przez małża pokarmem. Opuszczają wnętrze małża, gdy ten zdecyduje się otworzyć muszlę. Małże również korzystają na tej współpracy, ich larwy pasożytują w ciele ryb, które znajdują się w bliskim otoczeniu. W ten sposób mamy remis 1-1 w meczu bezkręgowce kontra kręgowce.

Ciężarne samce

Koniki morskie i igliczniowate to nowocześni tatusiowie. Chętnie odciążają własne partnerki, od momentu uwolnienia jaj, samce gromadzą je w swoich torbach lęgowych na brzuchu, opiekując się nimi aż do momentu wyklucia. Gdy to się stanie, narybek jest uwalniany, wygląda to tak, jakby samiec rodził młode.

Mobilne jaja

A więc jesteś rybą, wiesz, że inkubacja w pysku to całkiem fajna rzecz, tyle że po prostu nie masz odpowiedniego otworu gębowego. Uważasz jednak, że pływanie z ikrą ma sens, więc składasz, podobnie jak twoi kuzyni, lepkie jaja, tylko przyczepione do własnego ciała. Dzięki temu możesz pływać daleko, uciec drapieżnikom, wciąż jednak opiekując się złożoną ikrą.

Ryżówka japońska przykleja jaja do brzucha do czasu znalezienia lepszego miejsca do ich złożenia. Niektóre z południowoamerykańskich zbrojników z rodzaju Rineloricaria przytrzymują znajdujące się na brzuchu jaja dolną wargą, niektóre pielęgnice Geophagine składają jaja na liściach, które następnie przenoszą ze sobą. Całkiem fajnie, prawda?

Gra liczbowa

Taka arowana inkubuje w pysku niewielką ilość sporych jaj, ale jak się sprawy mają w przypadku, gdy jaj jest mnóstwo? Jako ogromna, jedna z największych ryb, możesz po prostu błyskawicznie uwolnić miliony jaj za jednym zamachem. Samogłów (Mola Mola) produkuje 300 milionów jaj naraz, więcej niż jakikolwiek inny kręgowiec. Jesiotr może wyprodukować od stu tysięcy do miliona jajeczek.

Jeśli nie jesteś w stanie wytworzyć samodzielnie takiej ilości ikry, pomyśl nad masowym tarłem, wspólnie ze swoimi pobratymcami - wyprodukujecie tyle jaj, że drapieżniki nie dadzą rady zjeść wszystkiego. Stada sardynek uczestniczące w zbiorowych godach produkują tak wiele ikry, że na powierzchni morza pojawia się tłusta plama widoczna nawet z pokładu samolotu.

Toksyczne jaja

Słodkowodne ryby z rodziny niszczukowatych (Lepisosteidae) w Ameryce Północnej produkują jaja, które stanowią truciznę. Ryby nie mogą ich spożywać w ogóle, jeśli zostaną zjedzone przez człowieka, mogą wywołać w najlepszym razie poważne dolegliwości. Założę się, że jesiotry ze swoim kawiorem żałują, że nie wykorzystały akurat tej strategii ewolucyjnej!

Jak perfekcyjnie naśladować perfekcyjnego naśladowcę! - Film

Thu, 29 Mar 2012 15:25:48 +0000

Jak perfekcyjnie naśladować perfekcyjnego naśladowcę! - Film

Zobaczcie wspaniałe nagranie o rybie, który upodabnia się do innego "kameleona"!

Naukowcy nagrali ciekawą interakcję pomiędzy rybą okoniokształtną Stalix cf. Histrio a ośmiornicą obdarzoną zdolnością mimikry (Thaumoctopus mimicus) - po raz pierwszy podczas wyprawy nurkowej do Indonezji w ubiegłym roku.

Ośmiornica ta słynie z wyjątkowych zdolności naśladowania ognicy rogatej, węży morskich i jadowitych płaszczek, poprzez zmianę wyglądu macek i imitowanie ruchów pływania. Brązowo-biały wzór na ciele dodatkowo pogłębia złudzenie.

Stalix cf. Histrio, gatunek zazwyczaj nieśmiały, który woli żyć w pobliżu własnej kryjówki, został zauważony, gdy poruszał się w ślad za ośmiornica po dnie morza. Mała ryba, która ma podobny wzór, była chwilami prawie niezauważalna, tak dobrze zakamuflowała się wśród macek ośmiornicy.

Uważa się, że jest to przypadek "oportunistycznej mimikry" ze strony Stalix cf. Histrio, który pływa wraz z ośmiornicą w celu ochrony, co pozwala mu na oddalenie się od swojej norki w poszukiwaniu pokarmu.

Jak to możliwe, że sumik szklisty jest przeźroczysty?

Wed, 21 Mar 2012 22:39:53 +0000

Jak to możliwe, że sumik szklisty jest przeźroczysty?

Jest to pytanie, na które nie ma zadowalającej odpowiedzi, ponieważ dopiero zaczynamy poznawać fizyczne i anatomiczne podstawy przeźroczystości żywej tkanki.

Fizyczne i anatomiczne podstawy przejrzystości takich tkanek, jak rogówka i soczewka oka, są lepiej poznane niż innych, ale wiąże się to przede wszystkim z ich szczególnymi modyfikacjami (np. całkowity brak układu krążenia) niezbędnymi do pełnienia ich funkcji. W związku z tym nie można tego bezpośrednio odnieść do tkanki mięśniowej.

Ponadto, wiele z podstawowych modyfikacji umożliwiających przeźroczystość to zmiany ultrastrukturalne, które można obserwować tylko przy użyciu mikroskopu elektronowego. Podstawowym mechanizmem jest zmniejszenie ilości światła przez jego rozproszenie podczas, gdy przechodzi ono przez tkankę. Im mniej światła rozpraszane jest przez tkankę, tym więcej zostanie przez nią transmitowane, a dzięki temu stanie się ona bardziej przeźroczysta.

Choć nie jesteśmy jeszcze w stanie w pełni zrozumieć zjawiska przeźroczystości tkanek biologicznych (a zwłaszcza mięśni), jego podstawą może być kilka mechanizmów. Po pierwsze, przeźroczyste ryby, takie jak sumik szklisty, są bardzo cienkie. Im bardziej płaskie ciało, tym mniejsze możliwości rozpraszania światła, a tym samym łatwiej jest osiągnąć przeźroczystość.

Inny możliwy mechanizm polega na uporządkowanym upakowaniu małych cząsteczek w cytoplazmie komórek. To również prowadzi do redukcji rozpraszania światła.

Modele teoretyczne przewidują także, że wiele struktur wewnątrzkomórkowych (jak mitochondria czy rybosomy) w przejrzystych tkankach jest niewielkich rozmiarów i występuje w dużym rozproszeniu.

W niedawnym artykule przeglądowym o przeźroczystości biologicznej stwierdzono, że więcej jest pytań niż odpowiedzi i musimy poczekać aż przyszłe badania pozwolą nam w pełni zrozumieć to zjawisko.

Pielęgnice komunikują się "siusiając"

Wed, 21 Mar 2012 22:30:00 +0000

Pielęgnice komunikują się "siusiając"

Samce pielęgnic wydalają mocz w celu komunikacji, jak wynika z badania przeprowadzonego przez Karen Maruskę i Russella Fernalda opublikowanego w ostatnim numerze Journal of Experimental Biology.

Badając dominującego samca Astatotilapia burtoni, autorzy testowali hipotezę, że samce używają sygnałów chemicznych w moczu podczas interakcji z samicami i innymi samcami.

Autorzy wstrzykiwali czterdziestu samcom pielęgnic niebieski barwnik, aby mocz był widoczny, a następnie poddali każdego samca jednemu z czterech różnych zabiegów, każdy powtarzany był dziesięć razy.

Cztery zabiegi stanowiły wprowadzenie do tego samego zbiornika: (1) innego dominującego samca; (2) dwóch samic inkubujących ikrę w pysku, (3) ciężarnej samicy lub (4) żadnych ryb (kontrolnie).

Autorzy stwierdzili, że samiec oddaje mocz częściej w obecności ciężarnej samicy niż samicy inkubującej ikrę lub przy braku innych ryb.

Odkryli również, że samce oddają również mocz częściej w obecności innego dominującego samca, co sugeruje, że sygnały chemiczne w moczu mogą przekazywać informacje na temat statusu w stadzie.

Powtórzono następnie eksperyment, tym razem pozwalając badanym rybom komunikować się tylko wzrokowo (np. ryby były od siebie oddzielone przejrzystą przegrodą), i uzyskano podobne wyniki, choć częstotliwość oddawania moczu była znacznie niższa, gdy badane ryyb mogły opierać się jedynie na bodźcach wzrokowych w porównaniu do sytuacji, w której były dopuszczone do użycia wszystkie informacje odbierane przy pomocy zmysłów.

Więcej informacji znaleźć można w publikacji: Maruska, KP i RD Fernald (2012) Rola kontekstowych chemosensorów w moczu w procesach komunikacji afrykańskich pielęgnic. Journal of Experimental Biology 215, s. 68-74.

Sezonowe obniżanie temperatury w akwarium

Wed, 14 Mar 2012 22:11:25 +0000

Sezonowe obniżanie temperatury w akwarium
Wiele gatunków zimnowodnych ryb skorzysta na tym, i będzie chętniej przystępować do tarła, a także lepiej się wybarwi, jeśli przejściowo obniżymy temperaturę w akwarium.

Zima to bardzo specyficzny sezon dla naszych ryb, podczas którego ich środowisko wodne przechodzi spore zmiany: zamarza.

Wiele ryb (i innych zwierząt oraz roślin) wykorzystuje ten okres, przetwarzając zapasy tłuszczu zgromadzone przez lato (i jesień). Przede wszystkim, wiele gatunków ryb wykorzystuje zimowy czas do wytwarzania gamet i związanych z tym hormonów. Samice produkują dużo, dużo ikry, podczas gdy u samców uwidaczniają się wtórne cechy płciowe, jak jaskrawe kolory, guzki i tym podobne.

Etheostoma spectabile z rodziny okoniowatych.

To zimowe "schładzanie" jest tak naprawdę niezbędne u wielu gatunków ryb: bez niego po prostu nie będą mogły się rozmnażać w okresie letnim. Dotyczy to wielu gatunków w akwarium, a wiele ryb zimnej wody na tym skorzysta i będzie się lepiej rozmnażać, a także lepiej się wybarwią, jeśli tylko przejściowo obniżymy temperaturę wody.

Trzy Etheostoma spectabile poza sezonem.

Najbardziej typowym przykładem ryb, które wymagają okresu ochłodzenia są okonie. Okonie to grupa około 150 rodzimych gatunków ryb ze wschodniej części Stanów Zjednoczonych i Kanady. Są prawdopodobnie jednymi z najlepiej znanych ryb rodzimych Północnej Ameryki, choć niezbyt popularnymi w hodowlach akwariowych.Widnieją często na plakatach promujących różne programy ochrony środowiska, gdyż są fotogeniczne, kolorowe, często zagrożone wyginięciem (choć tylko niektóre). Wiele z nich można z powodzeniem hodować w akwariach.

Wczesną wiosną, zaraz po tym, jak lód zaczyna się topić w stawach, można znaleźć te niezwykle żywe i kolorowe ryby w strumieniach we wschodnich Stanach Zjednoczonych . Często można znaleźć w nich taką "torpedę" żarliwie broniącą swojego kawałka terytorium. Nie ma znaczenia, czy "najeźdźcą" jest inny okoń, czy też osobnik tak duży, jak nurek - jest przeganiany.

W zależności od gatunku okonia, może to być smoliście czarna ryba z plamkami koloru, czy też może prezentować pełne spektrum kolorów od czerwonego, przez niebieski, pomarańczowy do zielonego.Te barwy przybierają samce w stroju godowym.

Samice są zazwyczaj dużo skromniej ubarwione, ale również ich kolory są intensywniejsze wczesną wiosną. Łatwo je też odróżnić poprzez pulchne brzuszki, pełne ikry.

W zależności od gatunku okonia, tarło przebiega na roślinach, pod kamieniami, a nawet w małych grotach, zazwyczaj to samce strzegą ikry. W ciągu kilku tygodni, tarło dobiega końca, narybek rozprasza się, a ryby powracają do swoich zwykłych zachowań, pozostając terytorialne, od czasu do czasu dochodzi do kolejnych tareł. Niemniej w momencie, gdy temperatura wody spada do ok. 22 stopni, ryby tracą swoje jaskrawe ubarwienie.

Podobnie dzieje się u wielu naszych rodzimych gatunków płotek i bassów (okoni słonecznych) .Jeśli kiedykolwiek łowiłeś ryby na samym początku lata w małym jeziorku, to prawdopodobnie złapałeś jakieś zapierające dech w piersiach bassy. Choć są piękne przez cały rok, ich kolor powoli zanika wraz ze wzrostem temperatury wody. Podobnie, wiele małych gatunków rodzimych najlepsze kolory osiąga po okresie zimowego obniżenia temperatury.

Wśród bardziej znanych ryb, najlepszym przykładem ryby wymagającej dla tarła obniżenia temperatury zimą jest piskorz amurski (Misgurnus anguillicaudatus). Ryby te bardzo łatwo rozmnożyć w akwarium w domu, jeśli tylko masz możliwość uprzednio obniżyć w nim temperaturę. Wraz ze wzrostem temperatury wody, ryby odbędą tarło. Zyskają również piękne połyskliwe złote ubarwienie, jakie zazwyczaj trudno zaobserwować u piskorzy amurskich. Na marginesie, aby doszło do tarła, ryby te muszą osiągnąć długość około 15-20 cm. Małe mierzące 7-10 cm, które często można zobaczyć w sklepowych akwariach, nie są jeszcze dojrzałe. Okres ochłodzenia tak naprawdę pomaga im również dorosnąć.

Etheostoma spectabile.

Wiele z naszych ryb jest w rzeczywistości rybami zimnowodnymi i może tylko skorzystać na cyklicznym obniżaniu temperatury - dotyczy to kardynałków chińskich, brzanek różowych, a także pięknych kirysków brodatych (Scleromystax barbatus).Istnieją jednak pewne wyjątki, kiedy obniżenie temperatury nie działa na korzyść ryb.

Żaden z gatunków ryb nie jest w stanie tolerować dużych zmian temperatury w krótkim okresie; wszelkie zmiany powinny być dokonywane powoli, nie więcej niż stopień-dwa dziennie.Większe zmiany mogą narazić ryby na stres, a potencjalnie spowodować ichtioftiriozę (rybią ospę) lub inną chorobę.

Jaskrawoczerwone ubarwienie Luxilus cerasinus to cecha charakterystyczna dla wyglądu tej ryby wczesną wiosną po długiej zimie. Zwróć uwagę na szare guzki na czole, drugorzędną cechę płciową samców.

Wodę można schłodzić do około 15 stopni, a okres utrzymywania tej niskiej temperatury może być skrócony do dwóch - czterech tygodni. Można tego dokonać przez umieszczenie zbiornika w zimnym pomieszczeniu, np. w piwnicy lub garażu. Temperatura wyżej podana jest możliwa również do osiągnięcia przez większość chłodziarek akwarystycznych, choć to rozwiązanie jest trochę drogie jak na mój gust. W mniejszych mieszkaniach i domach, gdzie nie ma piwnicy czy garażu, można spróbować następującego sposobu:

Przygotuj plastikowy pojemnik w kształcie kociej kuwety. Na wysokości trzech do czterech centymetrów od góry, należy wywiercić dziurę i umieścić w niej złączkę. Następnie trzeba wypełnić pojemnik wodą i przykryć pokrywą. Umieść go na zewnętrznym parapecie, i dobrze przymocuj. Przy pomocy małej pompy kierujesz wodę z akwarium, przez okno, do kuwety i z powrotem, przez złączkę do zbiornika. W celu ochrony przed przeciągiem lub owadami można wyciąć niewielkie otwory w ramie okiennej, ale można też okno pozostawiać uchylone tylko na tyle, aby przeprowadzić rurkę doprowadzającą wodę. Najlepiej tę procedurę przeprowadzać wczesną wiosną lub jesienią, przy temperaturach rzędu 10 stopni, kiedy możliwe jest pozostawienie otwartego okna na noc. Mając w akwarium grzałkę z termostatem, można łatwo kontrolować temperaturę zbiornika. Przy wykorzystaniu tego sposobu można również prowadzić hodowlę żywego pokarmu latem. Kuweta jest przykryta cienkim ekranem, który przepuszcza światło słoneczne, wystarczy dodać trochę rozwielitki, i umieścić bardzo wolno chodzący filtr. Jeśli odchylisz pokrywę, dostaną się tam larwy komara, co niczemu nie zaszkodzi, larwy prawdopodobnie zostaną zjedzone zanim się wyklują.
W okresie sezonowego schładzania, karmienie powinno być ograniczone do minimum. Przed rozpoczęciem operacji, ryby powinny być dobrze zaaklimatyzowane i w dobrej kondycji.

Oprócz obniżenia temperatury, ryby skorzystają również na zmniejszeniu ilości światła, co naśladuje zmiany w ilości światła dziennego podczas zimy. Po kilku tygodniach niskich temperatur, zacznij powoli podnosić temperaturę. I znów, nie więcej niż stopień lub dwa dziennie. Ponadto, zwiększ czas oświetlenia. Rozpocznij ponownie podawanie żywności wysokiej jakości, łącznie z pokarmem żywym i mrożonym. Ryby powinny wkrótce intensywnie się wybarwiać, a potem odbyć tarło.

Tak więc, zima jest bardzo ważnym okresem również dla naszych ryb. Mimo że podczas tej pory roku ryby wydają się uśpione, bez zapewnienia sezonowego schłodzenia, mogą mieć problemy z przystąpieniem do tarła. Jeśli w akwarium hodujesz ryby zimnych wód, spróbuj wiosną obniżyć temperaturę wody i zobacz, czy ten zabieg nie sprawił, że nagle dostały niesamowitych kolorów i nie wywołał tarła.